Kto jest na banknocie 100 zł? Odkryj tajemnice polskiej waluty

Banknot o nominale 100 złotych jest jednym z najczęściej spotykanych w codziennym obiegu w Polsce. Choć dla wielu to po prostu środek płatniczy, jego wygląd i symbolika kryją w sobie ciekawą historię i wiele detali, które warto poznać. Kto widnieje na tym banknocie, dlaczego akurat ta postać i jakie elementy zabezpieczające zostały zastosowane?

Kto znajduje się na banknocie 100 zł?

Na obecnie obowiązującym banknocie 100-złotowym widnieje portret króla Władysława II Jagiełły, jednego z najważniejszych władców w historii Polski. Jego sylwetka została wybrana nieprzypadkowo – to symbol zwycięstwa, jedności i potęgi państwowej.

Władysław II Jagiełło był litewskim księciem, który po unii z Koroną Polską został królem Polski. Najbardziej znany z triumfu nad Zakonem Krzyżackim w bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku, wydarzenia uważanego za jedno z najważniejszych w polskiej historii. To właśnie do tej bitwy nawiązuje również grafika rewersu banknotu.

Portret króla znajduje się w centralnej części awersu banknotu. Otaczają go elementy stylizowane na ornamentykę gotycką, co dodatkowo podkreśla epokę, z której pochodził monarcha. Pod portretem widnieje ozdobny napis „WŁADYSŁAW II JAGIEŁŁO”.

Na banknocie 100 zł widnieje portret Władysława II Jagiełły – władcy, który poprowadził wojska polsko-litewskie do zwycięstwa nad Krzyżakami pod Grunwaldem.

Jak wygląda obecny banknot 100 zł?

Wprowadzony do obiegu w 1995 roku, a zmodernizowany w ostatnich latach banknot 100 zł nie tylko zachował swój podstawowy wygląd, ale również został wzbogacony o nowe elementy zabezpieczające. Dzięki temu jest trudniejszy do sfałszowania, a jednocześnie estetycznie atrakcyjny.

Nowoczesny banknot o wymiarach 138 x 69 mm wykonano na specjalnym papierze z dodatkiem włókien zabezpieczających. Na stronie przedniej znajduje się portret króla, a po lewej stronie znak wodny przedstawiający jego sylwetkę oraz cyfrowy nominał. Zastosowano również nitkę zabezpieczającą z napisem „100 ZŁ” widocznym pod światło.

Zabezpieczenia banknotu

Nowoczesne zabezpieczenia banknotu 100-złotowego to nie tylko gwarancja autentyczności, ale także efekt zaawansowanej technologii poligraficznej. Wśród zastosowanych środków ochronnych znajdują się m.in.:

• znak wodny z portretem Władysława II Jagiełły i liczbą „100”,
• nitka zabezpieczająca z cyfrowym oznaczeniem nominału,
• farba zmienna optycznie, która zmienia kolor w zależności od kąta patrzenia,
• mikrodruki z trudnymi do podrobienia napisami,
• elementy UV, które świecą pod ultrafioletem.

Na odwrocie banknotu znajduje się tarcza herbowa z orłem z nagrobka Władysława Jagiełły, dwa miecze oraz zarys zamku krzyżackiego w Malborku – wszystko to nawiązuje do militarnej potęgi i symboliki zwycięstwa nad Zakonem Krzyżackim.

Jakie były wcześniejsze wersje banknotu 100 zł?

Historia polskich banknotów o nominale 100 złotych jest niezwykle bogata. W różnych okresach historycznych przedstawiały one różne postacie, motywy i style graficzne. Jednym z wcześniejszych, ważnych banknotów był ten z 1948 roku.

Na banknocie tym znajdował się portret księcia Józefa Poniatowskiego, wodza naczelnego Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego. Projekt został opracowany przez artystę Józefa Mehoffera, a ryt awersu wykonał Włodzimierz Vacek.

Wygląd banknotu z 1948 roku

Banknot ten był bogato zdobiony i posiadał wiele symbolicznych elementów. Na awersie, oprócz portretu Poniatowskiego, dominował kolor brązowy, a poddruk był szarozielony i złotożółty. Na rewersie znajdowały się postacie bogini Fortuny i boga Hermesa oraz symboliczny dąb – znak długowieczności.

Banknot był zabezpieczony znakiem wodnym z wizerunkiem królowej Jadwigi oraz numeracją świecącą w promieniach UV. Niektóre serie (np. GM) miały odwrócony znak wodny, co dziś stanowi ciekawostkę kolekcjonerską.

Jakie postacie były na banknotach PRL?

W czasach PRL-emisja banknotów była zarządzana centralnie, a wybór postaci odzwierciedlał politykę państwa. Seria „Wielcy Polacy”, zapoczątkowana w 1974 roku, obejmowała między innymi banknot 100 zł z Ludwikiem Waryńskim, działaczem socjalistycznym uznawanym za jednego z prekursorów ruchu robotniczego w Polsce.

Projektantem wszystkich banknotów PRL był Andrzej Heidrich, który odpowiadał również za obecne banknoty po denominacji z 1995 roku. W serii tej pojawiły się m.in. takie postacie jak Karol Świerczewski (50 zł), Jarosław Dąbrowski (200 zł), Tadeusz Kościuszko (500 zł), Mikołaj Kopernik (1000 zł) czy Maria Skłodowska-Curie (20000 zł).

Wzornictwo i symbolika

Banknoty PRL miały wyraźny przekaz ideologiczny i edukacyjny. Ilustrowały bohaterów, którzy według ówczesnych władz symbolizowali walkę o wolność, postęp naukowy czy reformy społeczne. Wyróżniały się barwną grafiką i wielobarwnymi zabezpieczeniami, chociaż nie były tak zaawansowane technologicznie jak dzisiejsze banknoty.

Jakie inne postacie królewskie widnieją na polskich banknotach?

Obecna seria banknotów Narodowego Banku Polskiego, wprowadzona po denominacji w 1995 roku, przedstawia wyłącznie postacie monarchów, co ma na celu podkreślenie dziedzictwa historycznego i ciągłości państwowości Polski.

Oto lista władców znajdujących się na obecnych banknotach:

• 10 zł – Mieszko I,
• 20 zł – Bolesław Chrobry,
• 50 zł – Kazimierz III Wielki,
• 100 zł – Władysław II Jagiełło,
• 200 zł – Zygmunt I Stary,
• 500 zł – Jan III Sobieski.

Każdy z banknotów został zaprojektowany przez Andrzeja Heidricha, który zadbał nie tylko o wierne odwzorowanie historyczne, ale również o liczne detale graficzne i zabezpieczenia, które czynią każdy banknot unikalnym.

Wszystkie obecne banknoty polskie przedstawiają władców – od Mieszka I na 10 złotych po Jana III Sobieskiego na banknocie 500-złotowym.

Dlaczego wybrano Władysława II Jagiełłę?

Wybór Władysława II Jagiełły na banknot 100 zł wynika z jego niezwykle ważnej roli w historii Polski. Nie tylko zapoczątkował dynastię Jagiellonów, ale przede wszystkim przyczynił się do zwycięstwa nad Zakonem Krzyżackim, co po dziś dzień uważane jest za symbol dumy narodowej.

Jego panowanie było czasem rozwoju kultury, edukacji i stabilizacji politycznej. Wraz z królową Jadwigą doprowadził do chrystianizacji Litwy i trwałego sojuszu polsko-litewskiego, który zaowocował utworzeniem Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Portret Jagiełły jest więc nie tylko hołdem, ale i przypomnieniem o wspólnych korzeniach i momentach chwały. To symbol, który łączy przeszłość z teraźniejszością, przypominając o wartościach, z których wyrosła dzisiejsza Polska.

Co warto zapamietać?:

• Na banknocie 100 zł widnieje portret Władysława II Jagiełły, symbolizujący zwycięstwo i jedność Polski.
• Banknot wprowadzono do obiegu w 1995 roku, a jego wymiary to 138 x 69 mm.
• Nowoczesne zabezpieczenia banknotu obejmują: znak wodny, nitkę zabezpieczającą, farbę zmienną optycznie, mikrodruki oraz elementy UV.
• Wcześniejsze wersje banknotu 100 zł przedstawiały m.in. księcia Józefa Poniatowskiego oraz Ludwika Waryńskiego w czasach PRL.
• Obecna seria banknotów przedstawia wyłącznie monarchów, w tym Mieszka I na 10 zł, a Jana III Sobieskiego na 500 zł.