SEPA – co to jest i jak działają przelewy europejskie?

SEPA (Single Euro Payments Area) to Jednolity Obszar Płatności w Euro. Umożliwia wykonywanie przelewów w walucie EUR między rachunkami w 36 europejskich krajach na ujednoliconych zasadach. Standardowy transfer dociera zwykle w ciągu jednego dnia roboczego, a zlecony online często kosztuje 0 zł.

Jak działa przelew SEPA?

Przelew SEPA jest przelewem zagranicznym, ale jego realizacja przypomina przelew krajowy. Bank nadawcy przekazuje środki do banku odbiorcy według wspólnych europejskich standardów. W typowym przelewie uczestniczą bezpośrednio obie instytucje, bez konieczności korzystania z banków pośredniczących.

Najważniejsze warunki dotyczące takiej płatności są następujące:

• Waluta – przelew SEPA można zrealizować wyłącznie w euro.
• Numer rachunku – potrzebny jest numer konta odbiorcy w formacie IBAN, czyli międzynarodowym standardzie identyfikacji rachunków bankowych.
• Kod banku – bank może wymagać kodu BIC, nazywanego także kodem SWIFT.
• Opcja kosztowa – stosuje się SHA, czyli podział opłat między nadawcę i odbiorcę.
• Czas realizacji – standardowy przelew jest rozliczany w formule D+1, czyli najpóźniej w następnym dniu roboczym.

Obszar SEPA obejmuje nie tylko państwa Unii Europejskiej i strefy euro. Przelew w euro można wysłać także do wybranych krajów spoza UE:

• 27 państw Unii Europejskiej, w tym Polskę, Niemcy, Francję, Włochy i Czechy.
• Islandię, Liechtenstein i Norwegię należące do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
• Andorę, Monako, San Marino, Szwajcarię, Wielką Brytanię i Watykan.
• Wybrane terytoria zależne i zamorskie, między innymi Gibraltar, Wyspy Alandzkie, Wyspy Kanaryjskie, Maderę oraz Martynikę.

Oznacza to, że kraj nie musi używać euro jako swojej waluty. Polska należy do obszaru SEPA, choć płatności krajowe realizuje w złotych. Przelew SEPA dotyczy jednak wyłącznie transakcji wyrażonych w EUR.

SEPA a SWIFT – czym różnią się te przelewy?

SEPA i SWIFT nie są tym samym systemem. SEPA służy przede wszystkim do przelewów w euro między uczestnikami europejskiego obszaru płatniczego. SWIFT ma znacznie szerszy zasięg i pozwala przesyłać środki w wielu walutach, także poza Europę.

W przelewie SWIFT mogą uczestniczyć banki korespondenci. Ich prowizje bywają trudne do przewidzenia, a sama płatność może trwać kilka dni roboczych. Dlatego gdy wysyłasz euro do kraju należącego do SEPA, ten standard jest zwykle prostszym i tańszym rozwiązaniem.

Jak wykonać przelew SEPA krok po kroku?

Przelew zlecisz w aplikacji mobilnej, bankowości internetowej, przez infolinię albo w oddziale. Najwygodniejszy i często najtańszy jest kanał elektroniczny. Procedura wygląda zazwyczaj tak:

1. Zaloguj się do aplikacji lub bankowości internetowej.
2. Wybierz opcję przelewu zagranicznego i zaznacz przelew SEPA, jeśli bank pokazuje taki wybór.
3. Wpisz dane odbiorcy, w tym jego nazwę, numer rachunku IBAN oraz, jeśli jest wymagany, kod BIC/SWIFT.
4. Podaj kwotę w euro, tytuł przelewu i pozostaw opcję kosztową SHA.
5. Sprawdź dane, zaakceptuj kurs przewalutowania, jeśli przelew wychodzi z rachunku w złotych, i zatwierdź transakcję.

Błędny numer IBAN, nieprawidłowy kod banku albo wybranie niewłaściwego rodzaju przelewu może spowodować odrzucenie płatności, opóźnienie lub naliczenie opłaty właściwej dla standardowego przelewu zagranicznego.

Ile kosztuje przelew SEPA?

Opłata zależy od banku, rodzaju rachunku i kanału zlecenia. Przelewy SEPA wykonane online lub w aplikacji są w wielu bankach bezpłatne. Zlecenie przez telefon albo w placówce może wiązać się z dodatkową prowizją. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w Unii Europejskiej opłata za transgraniczną płatność w euro nie powinna być wyższa niż opłata za porównywalny przelew krajowy.

Sam przelew może kosztować 0 zł, ale osobnym kosztem jest przewalutowanie. Nie musisz mieć konta walutowego, aby wysłać SEPA. Jeśli zlecasz płatność z rachunku w PLN, bank przeliczy złote na euro według własnego kursu. Różnica między kursem banku a kursem rynkowym to spread walutowy. Przed zatwierdzeniem sprawdź, ile złotych zostanie pobrane z rachunku i ile euro otrzyma odbiorca.

Podobna sytuacja występuje po stronie odbiorcy, jeśli jego rachunek nie jest prowadzony w euro. Bank może wtedy automatycznie przeliczyć otrzymane środki na lokalną walutę.

Kiedy wybrać SEPA?

SEPA sprawdzi się przy płatności w euro do kraju należącego do tego obszaru. To rozwiązanie szybkie, przewidywalne i zazwyczaj tanie. Gdy przelew ma być wykonany w innej walucie albo do państwa spoza SEPA, właściwszy będzie zwykle SWIFT. SEPA nie oznacza numeru konta ani konkretnego banku, lecz wspólny standard realizacji płatności w euro.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.