Komu nie podawać kodu BLIK? Zasady bezpiecznych płatności
Kodu BLIK nie podawaj nikomu – ani nieznajomemu, ani osobie, która pisze do Ciebie jako znajomy przez Messenger, WhatsApp lub SMS. Kod służy do zainicjowania płatności albo wypłaty gotówki, a nie do odbierania pieniędzy. Udostępnienie go może pozwolić oszustowi przygotować transakcję na Twoim rachunku.
Jak działa oszustwo na BLIKA?
Oszustwo na BLIKA zwykle wykorzystuje socjotechnikę, czyli manipulowanie emocjami i zaufaniem. Przestępca może przejąć konto znajomego w mediach społecznościowych, a następnie prowadzić krótką rozmowę z jego kontaktami. Wiadomość wygląda naturalnie, ale prośba o szybkie podanie kodu pochodzi od oszusta.
Sam kod BLIK nie pobiera pieniędzy automatycznie. Oszust potrzebuje jeszcze zatwierdzenia transakcji w aplikacji bankowej. Właśnie dlatego nie wolno bez czytania zaakceptować powiadomienia, nawet gdy kod został już przekazany.
Najczęstsze sygnały ostrzegawcze to:
- nagła prośba o pożyczkę lub opłacenie zakupów,
- presja czasu i zapewnienie, że pieniądze zostaną szybko zwrócone,
- nietypowy styl pisania znajomego albo krótkie, zdawkowe wiadomości,
- prośba o kod zamiast standardowego przelewu na numer telefonu,
- kontakt od rzekomego sprzedawcy, pracownika banku, urzędu lub portalu ogłoszeniowego.
Nie ma bezpiecznego powodu, aby przekazywać kod BLIK osobie trzeciej. Sprzedawca nie potrzebuje Twojego kodu do wypłaty pieniędzy za zakupiony przedmiot, a pracownik banku lub urzędu nie powinien prosić o kod ani nakłaniać do zatwierdzania nieznanej operacji.
Jak sprawdzić, czy prośba pochodzi od znajomego?
Czat nie wystarcza do potwierdzenia tożsamości. Konto znajomego mogło zostać przejęte, dlatego sprawdź prośbę innym kanałem:
- Zadzwoń do znajomego na zapisany wcześniej numer, a nie na numer przesłany w wiadomości. Jeśli nie odbiera, nie podawaj kodu.
- Zapytaj o szczegół znany tylko wam, na przykład wspólne wydarzenie lub ustalenie. Nie traktuj jednak samej odpowiedzi na czacie jako pełnego dowodu.
- Zaproponuj przelew na telefon BLIK wykonany bezpośrednio na właściwy numer, zamiast przekazywania kodu do płatności.
- Otwórz aplikację bankową i przeczytaj całe podsumowanie – sprawdź kwotę, odbiorcę, sklep albo bankomat. Jeśli dane nie odpowiadają Twojemu zamiarowi, odrzuć operację.
Brak kontaktu telefonicznego, odmowa weryfikacji lub ponaglanie są wystarczającym powodem, aby przerwać rozmowę. Nie wysyłaj kodu tylko dlatego, że prośba wygląda wiarygodnie.
Kiedy BLIK jest bezpieczny, a kiedy ryzykowny?
| Sytuacja | Poziom ryzyka | Działanie |
|---|---|---|
| Płatność w znanym sklepie internetowym | Niskie, jeśli samodzielnie rozpocząłeś zakup | Sprawdź adres sklepu, kwotę i dane w aplikacji przed zatwierdzeniem |
| Płatność BLIKIEM przy kasie | Niskie, jeśli płacisz za własne zakupy | Wpisz kod na terminalu i zaakceptuj wyłącznie właściwą transakcję |
| Wiadomość od znajomego na Messengerze | Wysokie | Zadzwoń i potwierdź tożsamość, a kodu nie przekazuj przez czat |
| Prośba od sprzedawcy z portalu ogłoszeniowego | Wysokie | Nie podawaj kodu, korzystaj z płatności dostępnej w serwisie |
| Telefon od rzekomego banku lub urzędu | Wysokie | Rozłącz się i zadzwoń na oficjalny numer instytucji |
Co zrobić, gdy podałem kod BLIK?
Jeśli kod został przekazany, ale transakcja nie jest jeszcze zatwierdzona, natychmiast odrzuć powiadomienie w aplikacji bankowej. Nie zatwierdzaj operacji tylko po to, aby sprawdzić, co się stanie.
Po zatwierdzeniu transakcji działaj bez zwłoki:
- skontaktuj się z bankiem przez oficjalną infolinię i zgłoś podejrzenie oszustwa,
- poproś bank o zabezpieczenie rachunku oraz sprawdzenie kolejnych operacji,
- złóż zawiadomienie na policji i zachowaj wiadomości, numery telefonów oraz potwierdzenia transakcji,
- poinformuj znajomych, że konto, z którego wysłano prośbę, mogło zostać przejęte,
- zmień hasło do konta społecznościowego i włącz dwuskładnikowe uwierzytelnianie.
Transakcje BLIK po zatwierdzeniu są co do zasady nieodwracalne. Pieniądze mogą zostać natychmiast wypłacone z bankomatu lub wykorzystane do zakupów, dlatego bank nie zawsze może je odzyskać. Zgłoszenie sprawy bankowi i policji nadal jest konieczne, ale najważniejszą ochroną pozostaje nieprzekazywanie kodu i dokładne sprawdzanie każdej operacji w aplikacji.
