Gdzie zgłosić wyłudzenie danych osobowych?

Jeśli podejrzewasz wyłudzenie danych osobowych, działaj od razu – nie czekaj na potwierdzenie szkody. Najpierw zastrzeż numer PESEL, zabezpiecz dowód osobisty i powiadom bank. Następnie zgłoś sprawę Policji, a phishing lub podejrzaną wiadomość prześlij do CERT Polska.

Co zrobić natychmiast?

Kolejność działań ma znaczenie. Szybkie zabezpieczenie danych może ograniczyć ryzyko zaciągnięcia kredytu, zawarcia umowy na cudze nazwisko albo przejęcia konta.

Wykonaj te czynności po kolei:

1. Zastrzeż numer PESEL w aplikacji mObywatel albo przez usługę na stronie info.mobywatel.gov.pl. Zastrzeżenie ogranicza możliwość wykorzystania numeru przy zaciąganiu zobowiązań finansowych.
2. Zastrzeż dowód osobisty, jeśli został skradziony, zgubiony albo ktoś wykorzystał dane z dokumentu. Możesz zrobić to w banku lub w dowolnym urzędzie gminy. Przy podejrzeniu kradzieży tożsamości urząd unieważnia dokument, a następnie trzeba złożyć wniosek o nowy dowód.
3. Skontaktuj się z bankiem, jeśli przekazałeś dane logowania, kody autoryzacyjne, dane karty albo zauważyłeś nieznane transakcje. Bank może zablokować dostęp do bankowości, kartę lub podejrzane operacje.
4. Zmień hasła do poczty, bankowości i najważniejszych serwisów. Zrób to z bezpiecznego urządzenia, szczególnie jeśli podejrzewasz instalację złośliwego programu.

Zastrzeżenie PESEL i zastrzeżenie dowodu to różne działania. Pierwsze chroni przede wszystkim przed wykorzystaniem numeru PESEL przy zawieraniu określonych umów i zaciąganiu zobowiązań. Drugie unieważnia konkretny dokument tożsamości. W przypadku kradzieży tożsamości możesz zgłosić sprawę w urzędzie gminy osobiście lub elektronicznie. Do zgłoszenia przyda się dokument potwierdzający wyciek lub wykorzystanie danych, na przykład wiadomość od firmy albo informacja o incydencie.

Uwaga: prawdziwy bank, urząd ani policja nie proszą przez telefon o podanie hasła, kodu autoryzacyjnego lub instalację programu do zdalnej obsługi. Nie klikaj w link z podejrzanej wiadomości i nie wykonuj poleceń rozmówcy pod presją czasu. Rozłącz się i skontaktuj z instytucją przez numer znaleziony na jej oficjalnej stronie lub w aplikacji.

Gdzie zgłosić wyłudzenie danych osobowych?

Poniższe zestawienie pomaga szybko wybrać właściwą instytucję:

Jak zgłosić sprawę Policji i CERT Polska?

Jeżeli ktoś zaciągnął zobowiązanie na twoje dane, pobrał pieniądze, przejął konto albo posłużył się dokumentem, złóż zawiadomienie na Policji. Możesz zrobić to w jednostce Policji, pisemnie lub przez usługę zgłoszenia przestępstwa online. Przy większej stracie finansowej nie ograniczaj się do kontaktu z bankiem. Formalne zawiadomienie ułatwia wyjaśnienie sprawy i odzyskanie dokumentacji potrzebnej przy reklamacji.

Próby phishingu i smishingu zgłoś do CERT Polska przez incydent.cert.pl. Dotyczy to między innymi fałszywych stron banków, wiadomości o dopłacie do przesyłki, linków do rzekomych płatności oraz telefonów nakłaniających do instalacji aplikacji. Zgłoszenie nie zastępuje zawiadomienia na Policji, jeśli doszło do szkody lub przestępstwa.

Przed wysłaniem zgłoszenia zachowaj materiały, które pozwolą odtworzyć przebieg zdarzenia:

• Zrzuty ekranu wiadomości, stron internetowych i komunikatów.
• Pełną treść SMS-a lub e-maila wraz z adresem nadawcy i linkiem.
• Numer telefonu, datę i godzinę połączenia albo wiadomości.
• Potwierdzenia przelewów, historię rachunku, umowy i korespondencję z bankiem lub usługodawcą.
• Informacje o tym, jakie dane przekazano i na jakiej stronie lub podczas jakiej rozmowy.

Nie usuwaj wiadomości przed wykonaniem kopii. Jeśli podejrzany link nadal działa, nie otwieraj go ponownie. Do zgłoszenia możesz dołączyć plik lub zrzut ekranu zamiast ryzykować kolejne wejście na stronę.

Co zrobić po zgłoszeniu?

Po zabezpieczeniu dokumentów i zgłoszeniu incydentu sprawdź, czy napastnik nie uzyskał dostępu do innych kont. Wykonaj następujące czynności:

• Zmień hasła do poczty, bankowości, zakupów internetowych i mediów społecznościowych. Nie używaj tego samego hasła w kilku serwisach.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe wszędzie, gdzie jest dostępne, zwłaszcza w poczcie i bankowości.
• Sprawdź Raport BIK, aby zweryfikować, czy na twoje dane nie zaciągnięto kredytu lub pożyczki. Alerty BIK mogą informować o kolejnych próbach wykorzystania danych, ale działają dopiero od chwili uruchomienia.
• Przeskanuj telefon i komputer aktualnym oprogramowaniem ochronnym. Usuń nieznane aplikacje i wyloguj aktywne sesje z kont.
• Monitoruj rachunki i korespondencję, zwracając uwagę na nieznane przelewy, umowy, wezwania do zapłaty oraz wiadomości o usługach, których nie zamawiałeś.

Jeżeli nie masz Profilu Zaufanego, elektroniczne zgłoszenie kradzieży tożsamości może wymagać innego sposobu potwierdzenia tożsamości, na przykład e-dowodu lub certyfikatu kwalifikowanego. Możesz też udać się osobiście do dowolnego urzędu gminy. Od 1 stycznia 2026 r. elektroniczne załatwianie tej konkretnej sprawy odbywa się za pośrednictwem e-Doręczeń.

Najważniejsza zasada jest prosta: najpierw zablokuj możliwość dalszego wykorzystania danych, potem zgłoś incydent i zachowaj dowody. Nie musisz czekać na pewność, że doszło do szkody – uzasadnione podejrzenie wystarczy, aby rozpocząć działania zabezpieczające.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani specjalistycznej pomocy w postępowaniu dotyczącym przestępstwa.