Gotówka
Jak wpłacić drobne monety w banku?
Najkorzystniej wpłacisz lub wymienisz drobne monety w oddziale okręgowym Narodowego Banku Polskiego. Do 5000 zł łącznej wartości zamiany w ciągu 30 dni usługa jest bezpłatna. Banki…
Marta Borek
Gotówka
Marta Borek Publikacja:
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AI.
W 2026 roku limit płatności gotówką w Polsce wynosi 15 000 zł brutto, ale dotyczy wyłącznie transakcji między przedsiębiorcami. Konsument może co do zasady zapłacić gotówką dowolną kwotę, zarówno firmie, jak i osobie prywatnej. W relacji B2B liczy się łączna wartość transakcji, a nie pojedyncza rata lub wpłata.
Art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców wymaga, aby płatności związane z działalnością gospodarczą, których stroną jest inny przedsiębiorca, były realizowane za pośrednictwem rachunku płatniczego, gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł brutto.
Limit dotyczy więc obrotu B2B, czyli rozliczeń firma–firma. Nie obejmuje zwykłych zakupów konsumenta. Osoba prywatna może zapłacić przedsiębiorcy gotówką także wtedy, gdy cena towaru lub usługi przekracza 15 000 zł. Tak samo obecnie nie ma ogólnego limitu dla transakcji między osobami prywatnymi.
Przedsiębiorcą w tym kontekście może być między innymi:
Jeżeli przedsiębiorca kupuje towar lub usługę od konsumenta, limit z art. 19 ustawy nie ma zastosowania tylko dlatego, że nabywcą jest firma. Znaczenie ma status obu stron konkretnej transakcji.
„Jednorazowa wartość transakcji” oznacza całą wartość zobowiązania pieniężnego wynikającego z odpłatnej dostawy towarów lub świadczenia usług na podstawie umowy zawartej między przedsiębiorcami. Nie chodzi wyłącznie o kwotę zapisanej na jednej fakturze ani o wysokość pojedynczej wpłaty.
Przykładowo, jeśli umowa opiewa na 21 000 zł brutto, a strony ustalą trzy raty po 7 000 zł, cała transakcja przekracza limit. Podział płatności nie pozwala rozliczyć jej gotówką. Tak samo należy ocenić zaliczki i raty, jeżeli wynikają z jednego zobowiązania.
W przypadku ceny określonej w walucie obcej wartość transakcji przelicza się na złote według średniego kursu waluty ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania płatności. Płatność bezgotówkowa może zostać zrealizowana między innymi przelewem, kartą, przez rachunek w SKOK lub za pomocą platformy płatniczej powiązanej z rachunkiem płatniczym.
Przed zapłatą większej kwoty sprawdź kolejno:
Przepisy dotyczą płatności pieniężnych. Kompensata wzajemnych wierzytelności, netting lub barter mogą podlegać odrębnej ocenie, ponieważ nie zawsze są „płatnością” w rozumieniu tego ograniczenia. Przy nietypowej umowie warto sprawdzić sposób rozliczenia z księgowym lub doradcą podatkowym.
Podstawową konsekwencją dla przedsiębiorcy jest utrata prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli wydatek został już ujęty w kosztach, trzeba odpowiednio zmniejszyć koszty albo zwiększyć przychody w rozliczeniu podatkowym.
Skutek nie ogranicza się automatycznie do nadwyżki ponad 15 000 zł. Jeżeli przedsiębiorca ureguluje gotówką część transakcji, której całkowita wartość przekracza ustawowy próg, wyłączeniu z kosztów podlega kwota zapłacona z pominięciem rachunku płatniczego. Przykładowo przy transakcji o wartości 17 000 zł, opłaconej w 5 000 zł gotówką i 12 000 zł przelewem, problem podatkowy dotyczy gotówkowych 5 000 zł.
W przypadku środka trwałego nieprawidłowa płatność może wpłynąć także na rozliczanie odpisów amortyzacyjnych. Jeśli przedsiębiorca wcześniej ujął wydatek w księgach, może być konieczna korekta. Brak zgodności między dokumentami a sposobem zapłaty zwiększa również ryzyko pytań podczas kontroli podatkowej.
Dlatego przy większej transakcji należy zachować:
Unia Europejska przyjęła pakiet przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z zapowiadanymi regulacjami od 2027 roku w całej Unii ma obowiązywać limit 10 000 euro dla płatności gotówkowych. Państwa członkowskie będą mogły utrzymać niższe limity krajowe.
| Aspekt | Obecne zasady w Polsce | Zasady UE od 2027 roku |
|---|---|---|
| Transakcje między przedsiębiorcami | Płatność gotówką jest ograniczona powyżej 15 000 zł brutto | Ogólny limit unijny do 10 000 euro, z możliwością stosowania niższego limitu krajowego |
| Transakcje przedsiębiorca–konsument | Brak ogólnego ustawowego limitu gotówkowego | Limit 10 000 euro ma obejmować także takie transakcje |
| Weryfikacja tożsamości | Brak ogólnej zasady wynikającej z opisywanego limitu 15 000 zł | Przy płatnościach gotówkowych od 3 000 euro do 10 000 euro może być wymagana identyfikacja klienta |
Próg 3 000 euro nie oznacza automatycznie zakazu zapłaty gotówką. Chodzi o obowiązki identyfikacyjne i AML, czyli związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy. Szczegółowe stosowanie nowych przepisów w Polsce będzie zależało także od krajowych regulacji wykonawczych. Nie należy więc przeliczać przyszłego limitu 10 000 euro na jedną stałą kwotę w złotych bez uwzględnienia właściwych zasad i kursu.
W 2026 roku przedsiębiorca powinien pamiętać o progu 15 000 zł brutto w transakcjach z innym przedsiębiorcą. Liczy się pełna wartość zobowiązania, nie liczba rat. Konsument nie podlega obecnie temu limitowi, choć w 2027 roku unijne regulacje mają objąć także wybrane transakcje z osobami prywatnymi. Przy skomplikowanych umowach, kompensatach lub rozliczeniach walutowych bezpiecznie jest potwierdzić sposób zapłaty z księgowym albo doradcą podatkowym.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przepisy mogą się zmieniać, dlatego w przypadku konkretnej transakcji warto sprawdzić aktualne regulacje lub skonsultować się ze specjalistą.
Bankowość na co dzień ciekawi mnie od lat, bo choć korzystamy z niej wszyscy, wiele rzeczy wciąż budzi pytania. Lubię rozkładać zawiłe tematy na proste kroki i opisywać je bez specjalistycznego żargonu. W swoich tekstach pomagam zorientować się, jak działają popularne usługi, i podpowiadam, gdzie szukać szczegółowych informacji. Chcę, żeby sprawy bankowe były dla każdego trochę mniej stresujące.
Czytaj dalej w tym dziale
Gotówka
Jak wpłacić drobne monety w banku?
Najkorzystniej wpłacisz lub wymienisz drobne monety w oddziale okręgowym Narodowego Banku Polskiego. Do 5000 zł łącznej wartości zamiany w ciągu 30 dni usługa jest bezpłatna. Banki…
Marta Borek
Gotówka
Czy za wypłatę gotówki w kasie są opłaty?
Zwykle wypłata gotówki w kasie sklepu, czyli usługa Cashback, jest bezpłatna przy użyciu karty debetowej. Opłata może pojawić się przy karcie kredytowej, a jej wysokość określa ban…
Marta Borek
Gotówka
Ile dni wcześniej zamówić wypłatę gotówki w banku?
Najczęściej wypłatę większej kwoty gotówki trzeba zamówić od 1 do 3 dni roboczych wcześniej. Nie ma jednak jednej zasady dla wszystkich banków. Termin zależy od kwoty, waluty, godz…
Marta Borek
Gotówka
Czy można wypłacić gotówkę w sobotę?
Tak, gotówkę można wypłacić w sobotę. Najpewniejszym rozwiązaniem jest bankomat, który zwykle działa przez całą dobę. Wypłata w placówce bankowej może być niemożliwa, ponieważ więk…
Marta Borek