Co zrobić, gdy ktoś wykonał przelew z mojego konta?
Nie czekaj na wyjaśnienie transakcji. Najpierw zablokuj kartę lub dostęp do bankowości, skontaktuj się z bankiem i zgłoś nieautoryzowaną operację. Jeśli podejrzewasz oszustwo, zawiadom też policję.
Co zrobić w pierwszej minucie?
Jeżeli widzisz przelew, którego nie zlecałeś, działaj szybko. Zablokowanie dostępu może chwilowo utrudnić korzystanie z konta, ale ogranicza ryzyko kolejnych strat.
Wykonaj te czynności w podanej kolejności:
- Zastrzeż kartę, jeśli nieznana operacja mogła zostać wykonana przy użyciu jej danych.
- Zablokuj dostęp do bankowości internetowej i aplikacji, jeżeli podejrzewasz przejęcie loginu, hasła, telefonu albo urządzenia.
- Zmień hasło z bezpiecznego urządzenia, którego nie używałeś podczas podejrzanego logowania.
- Zadzwoń do banku na numer z oficjalnej strony lub rewersu karty i zgłoś nieautoryzowaną transakcję.
Nie korzystaj z numeru telefonu podanego w podejrzanej wiadomości. Nie zatwierdzaj żadnego powiadomienia w aplikacji, jeśli nie rozpoznajesz operacji.
Czy to na pewno oszustwo?
Zanim złożysz zgłoszenie, sprawdź szczegóły operacji. Nieznany przelew może wynikać z aktywnego zlecenia stałego, płatności cyklicznej albo działania osoby upoważnionej do rachunku. Ta krótka weryfikacja nie powinna jednak opóźniać blokady, gdy widzisz oznaki przejęcia konta.
| Co widzisz na rachunku? | Możliwa przyczyna | Co zrobić? |
|---|---|---|
| Nieznaną transakcję kartą | Wyciek danych karty, kradzież karty albo płatność, której nie kojarzysz pod inną nazwą | Zastrzeż kartę i zgłoś operację bankowi |
| Płatność cykliczną | Subskrypcja, abonament albo zlecenie stałe | Sprawdź listę zleceń stałych, płatności cyklicznych i historię usług, a następnie anuluj niepotrzebne zlecenie |
| Operację wykonaną przez pełnomocnika | Pełnomocnik albo współposiadacz rachunku zlecił wypłatę lub przelew | Skontaktuj się z bankiem i sprawdź zakres udzielonych uprawnień |
| Przelew na nieznany rachunek | Przejęcie bankowości, wyłudzenie kodu autoryzacyjnego albo manipulacja użytkownikiem | Zablokuj dostęp, zgłoś nieautoryzowaną transakcję i zachowaj dowody |
Jeżeli sam zleciłeś przelew, ale podałeś niewłaściwy numer rachunku lub kwotę, jest to inna sytuacja niż kradzież. Przy zwykłym przelewie krajowym bank może podjąć działania zmierzające do odzyskania środków, lecz nie zawsze da się zatrzymać transfer. Przelew natychmiastowy może zostać zrealizowany zanim bank otrzyma dyspozycję jego odwołania.
Jak odzyskać pieniądze?
Nieautoryzowana transakcja to operacja wykonana bez Twojej zgody. W takim przypadku nie zgłaszaj jej jako zwykłej pomyłki przy przelewie. Złóż w banku reklamację dotyczącą nieautoryzowanej transakcji i opisz dokładnie, czego nie zlecałeś.
- Zgłoś sprawę bankowi – zrób to przez infolinię, aplikację, bankowość internetową albo w placówce, zgodnie z procedurą danego banku. Poproś o zablokowanie dalszych operacji i numer zgłoszenia.
- Złóż reklamację – wskaż datę, kwotę, rodzaj operacji, rachunek odbiorcy oraz informację, że nie wyrażałeś zgody na jej wykonanie. Bank może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia lub dokumenty.
- Zawiadom policję lub prokuraturę – zrób to, gdy podejrzewasz oszustwo, kradzież danych, przejęcie konta albo urządzenia. Nie czekaj z tym na zakończenie postępowania reklamacyjnego.
- Zabezpiecz dowody – zachowaj zrzuty ekranu, historię operacji, wiadomości SMS, e-maile, numery transakcji, dane odbiorcy i potwierdzenie kontaktu z bankiem.
- Przekaż bankowi dokumenty z policji, jeśli bank o nie poprosi. Może to być potwierdzenie złożenia zawiadomienia albo informacja o wszczęciu postępowania.
Podstawą oceny takich spraw są między innymi przepisy Ustawy o usługach płatniczych. Bank powinien przeanalizować, czy transakcja była autoryzowana, a także zastosować własną procedurę reklamacyjną. Terminy i wymagane dokumenty mogą różnić się między bankami, dlatego sprawdź regulamin konkretnej instytucji i zachowaj potwierdzenie każdego zgłoszenia.
Jeżeli przelew był Twoją pomyłką, na przykład wysłałeś pieniądze na niewłaściwy rachunek, zgłoś bankowi dyspozycję odzyskania środków. Bank może skontaktować się z bankiem odbiorcy i podjąć działania przewidziane w Ustawie o usługach płatniczych. Nie ma jednak gwarancji, że przelew natychmiastowy lub już zaksięgowany zostanie cofnięty.
Nie przelewaj pieniędzy na „rachunek zwrotny” wskazany przez osobę dzwoniącą jako pracownik banku. Numer rachunku i sposób zwrotu potwierdź bezpośrednio w banku, korzystając z oficjalnego kanału kontaktu.
Jak zabezpieczyć konto i dane?
Po zgłoszeniu transakcji zabezpiecz urządzenia oraz inne konta, do których mogła uzyskać dostęp osoba nieuprawniona. Jeśli policja chce zabezpieczyć telefon lub komputer jako dowód, nie formatuj urządzenia i nie przywracaj ustawień fabrycznych przed uzyskaniem jej wskazówek.
Po zabezpieczeniu materiału dowodowego albo po potwierdzeniu, że urządzenie nie będzie potrzebne w postępowaniu, wykonaj następujące działania:
- Zmień hasła do bankowości, poczty elektronicznej i serwisów, w których używałeś tego samego hasła.
- Włącz weryfikację dwuetapową w banku, poczcie i najważniejszych usługach.
- Przeskanuj komputer i telefon aktualnym programem ochronnym oraz zainstaluj aktualizacje systemu i aplikacji.
- Rozłącz nieznane urządzenia z bankowością i sprawdź listę odbiorców przelewów.
- Zastrzeż dokument tożsamości, jeśli został skradziony albo jego dane mogły wyciec.
- Rozważ zastrzeżenie numeru PESEL i włączenie alertów BIK, jeżeli istnieje ryzyko kradzieży tożsamości.
Regularnie sprawdzaj historię rachunku i nie podawaj nikomu haseł, PIN-ów ani kodów BLIK. Pracownik banku nie powinien prosić Cię o przekazanie takich danych przez telefon lub komunikator.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani informacji udzielonej przez bank. W sytuacji podejrzenia przestępstwa skontaktuj się bezpośrednio z bankiem i organami ścigania.
